Eventing met Alice

Alice Naber-Lozeman, al jaren Nederlands bekendste en succesvolste eventingamazone, vertelt in Hoefslag alles over de veelzijdige discipline en waarom die zo geweldig leuk is. Steeds meer amazones en ruiters specialiseren zich in dressuur, maar paardensport biedt zoveel meer, voor ruiter en paard.

Wat is eventing?

Eventing is de huidige internationale naam voor de hippische tak van paardensport die voorheen in Nederland vooral bekend was als “military”. In Engeland noemde men deze discipline “three-day event”, in Frankrijk “concours complet”. Van dat laatste stamt de afkorting die voor internationale eventingwedstrijden wordt gebruikt: CCI staat voor “concours complet international”. De wedstrijden op lager niveau worden in Nederland samengestelde wedstrijd (SGW) genoemd, vanaf klasse Z spreekt men van eventing.

Herziening

De bekendste internationale eventingwedstrijd in Nederland is Military Boekelo. Iedereen, zelfs mensen die amper weten dat een paard vier benen heeft, kent het evenement in Boekelo. Helaas kreeg Military Boekelo jarenlang slechts negatieve aandacht in de kranten en op televisie. De tv-makers plakten alle struikelingen en valpartijen achter elkaar. De sport was aan herziening toe en de laatste jaren is dan ook zowel internationaal als nationaal hard gewerkt aan het verbeteren van het niveau en van de veiligheid voor paard en ruiter. De belangrijkste wijziging is het schrappen van de steeple-chase. In dit deel van de voormalige uithoudingsproef legden de combinaties in zeer hoog tempo (steeple-tempo) een traject met heggen af. Het was een zware proef, die in conditioneel opzicht veel vroeg van de paarden. Sinds 2004 worden de internationale kampioenschappen zonder steeple verreden, de grootste en zwaarste eventingswedstrijden ter wereld – Badminton, Kentucky en Burghley -  zijn daarin gevolgd. Eventing doet qua veiligheid weinig meer onder voor de andere disciplines in de paardensport en op het gebied van welzijn zijn de paarden die mogen crossen en daarvoor getraind worden zeker niet slecht af.

Lading

Eventing is een sport waarin het gaat om de veelzijdigheid van een combinatie. Alice Naber: “Soms leg ik het uit als een triatlon voor paarden. Dan vraagt men of ik daarvoor drie verschillende paarden heb.” Ruiters en paarden moeten in drie onderdelen laten zien wat ze in huis hebben: dressuur, de cross country en springen. Een springparcours tijdens een eventingwedstrijd is niet zo spectaculair als een Grote Prijs en de dressuurproef is geen Grand Prix met passage en piaffe, maar eventing-
paarden en –rijders moeten wel in alle onderdelen hun mannetje staan. De crosscountry is het opwindendste onderdeel van een eventingwedstrijd. In hoog tempo leggen ruiter en paard een parcours door het terrein af, waarin ze verschillende soorten vaste hindernissen overwinnen.

Natuur

Alice: “Veel mensen gaan naar Boekelo en denken: “Pff, dat is moeilijk, daar begin ik niet aan”, maar als je Anky ziet rijden, denk je ook niet dat je de volgende dag op concours een Grand Prix gaat rijden. Je begint laag en makkelijk. Met goede begeleiding kan iedereen met een redelijke basis in het paardrijden en voldoende lef om een laag parcours te springen een cross rijden. Een B-cross is gemakkelijker dan een B-springparcours. Denk alleen al aan het tempo waarin de hindernissen op elkaar opvolgen. In een springparcours rijd je van de ene hindernis direct naar de volgende. Een gemiddeld springparcours is zo’n vijfhonderd meter lang, met elf, twaalf sprongen. Reken maar uit: Een B-cross met vijftien tot achttien hindernissen meet ongeveer 2,5 kilometer. En paarden vinden crossen leuk! Het terrein is hun natuurlijke omgeving. In een springtuin zien ze heel veel hindernissen in allerlei kleuren en met gekke hekjes en pilaren. Ze zien mensen langs de ring, vlaggen en reclameborden. Dat is veel spannender dan de omgeving tijdens een cross. Daar zien ze bomen, weiland en af en toe een “natuurlijke” hindernis. En niet te vergeten: ze mogen galopperen. Lekker vooruit, niet van de ene wending naar de andere, maar gewoon voorwaarts. Een paard is een beweger. De voorvaderen van onze paarden legden dagelijks kilometers af op zoek naar eten. Net als endurance staat eventing veel dichter bij de natuur van een paard dan springen of dressuur.

Zelfvertrouwen

De veelzijdigheid van een samengestelde wedstrijd vraagt om een afwisselende training. Dressuur, springen, terreinwerk en conditietraining vragen aandacht. Door de intensieve training bouwen ruiter en paard een stevige band op. Die is ook nodig in het terrein. Daar moeten zij blind op elkaar kunnen vertrouwen. Alice:”Rijden in het terrein is fantastisch. Daarnaast is het heel goed voor de ontwikkeling van zowel ruiter als paard. Misschien is het zelfs onontbeerlijke. Een ruiter ontwikkelt een goed gevoel voor evenwicht en ritme, wordt handig en krijgt daardoor zelfvertrouwen. Ik had natuurlijk geluk dat mijn vader Gert enthousiast militaryruiter was, nog steeds is trouwens en dat wij thuis in de wei allerlei hindernissen hadden staan. Daar reed ik dagelijks met mijn pony in het rond. Dat heeft mij gevormd. Al die sprongen over terreinhindernissen neemt niemand mij meer af. In Nederland is helaas weinig ruimte om te oefenen, maar de mogelijkheden zijn er nog steeds. Wij hebben in Biddinghuizen een trainingsterrein met allerlei soorten hindernissen en zo zijn er meer eventingliefhebbers bij wie je kunt trainen met of zonder begeleiding. Ook paarden worden handig en dapper in het terrein. Crossen is goed voor de fysieke en mentale ontwikkeling van een paard, is de ervaring van Alice. Zolang je het rustig opbouwt, het paard niet overvraagt en zijn vertrouwen niet beschaamt, is crossen heel goed voor een paard. Als je echt niet durft te crossen of springen, ga dan in ieder geval geregeld buiten rijden. Van dagelijks dezelfde oefeningen in dezelfde bak stompen paarden af. Je kunt buiten ook dressuur rijden, het gaat immers om de controle. Een paard dat geregeld buiten werkt, is blijer, vrolijker en komt daardoor tot betere prestaties. 

Olympische gedachte

Een (internationale) eventingwedstrijd duurt twee tot drie dagen. De volgorde van de onderdelen is afhankelijk van het type wedstrijd. Een CCI wordt volgens het traditionele format verreden: dressuur, cross, springen. Een CIC volgt het patroon dressuur, springen, cross. Een samengestelde wedstrijd wordt op één dag afgewerkt. De combinatie begint met een dressuurproef en daarna wordt het springparcours verreden. Hierin moet de combinatie laten zien dat het verantwoord is om in de afsluitende cross van start te gaan. Samengestelde wedstrijden zijn een plezier voor deelnemers, supporters en de neutrale toeschouwer. Het enthousiasme spat er vanaf tijdens een SGW. Allemaal liefhebbers bij wie de oorspronkelijke olympische gedachte “meedoen is belangrijker dan winnen” hoog in het vaandel staat. Iedereen in de samengestelde wedstrijdsport weet namelijk hoe dicht winnen en niet winnen bij elkaar ligt. Om te kunnen winnen moet de combinatie op de wedstrijddag in drie onderdelen top en topfit zijn. De gezondheidscontroles zijn streng, een foutje hier of daar is snel gemaakt. Finishen met een gezond en blij paard is daarom het allerbelangrijkste.

Proberen

Winnen is altijd van ondergeschikt belang, zeker op lager niveau. Afgunst kent men bijna niet. Iedereen is bereid elkaar te helpen. Zelfs in de internationale sport staan de meeste toppers altijd klaar de mindere goden van nuttige tips te voorzien. Alice: “Als amateur met één paard ben je op een wedstrijd zo uit gereden: één, misschien twee dressuurproefjes van vijf minuten. Of een springparcours met vijftig deelnemers en dan hindernis 1 eraf gooien. Je bent zo weer thuis. Met dat ene paard kun je ook een hele dag bezig zijn en plezier hebben. Het vraagt slechts een kleine investering. Het paard en de trailer zijn al in uw bezit, trainen moet je sowieso. Deelname aan een SGW is leuk. Je bent buiten, in de natuur, gaat om met even enthousiaste mensen en bent lekker de hele dag bezig met je paard. Dat paard is opgewekt, goed en veelzijdig getraind en mag doen waarvoor hij is “gemaakt”: galopperen. Ook al ging je dressuurproef niet zo goed en kreeg je twee hindernisfouten in het springparcours, dan ga je na een foutloze cross toch nog heel voldaan huiswaarts. Of je bent blij dat je paard in één keer het water in ging. Super, die samenwerking met je paard geeft zo’n voldoening. Probeer het gewoon eens: volg een keer een crosstraining. Ga kijken op een samengestelde wedstrijd, beleef het enthousiasme. Je zult zien dat je besmet raakt met het virus.

Een overzicht van cross-oefenterreinen en trainingen is te vinden op:
www.sgw-eventing.nl
 
Bron: deze tekst is overgenomen uit “Hoefslag” een uitgave van BCM Eindhoven.